جابهجایی بار یکی از نیازهای حیاتی جوامع انسانی و از ارکان اصلی زنجیره تامین محسوب میشود. باربری به مجموعه فعالیتها، خدمات و فرایندهایی گفته میشود که با هدف جابهجایی کالا (شامل مواد اولیه، تجهیزات، محصولات تجاری یا وسایل شخصی) از یک نقطه به نقطه دیگر انجام میشوند. شرکت باربری یک مجموعه تخصصی است که مسئولیت مدیریت و انجام این فرایند را بر عهده دارد. این شرکتها در زمینههای متفاوت و تخصصی فعالیت میکنند و طیف گستردهای از خدمات را ارائه میدهند. در ادامه این مقاله، با این خدمات و انواع باربری آشنا میشویم و همچنین تفاوت باربری با اتوبار را توضیح میدهیم.
خدمات باربری چیست؟
اولین و اصلیترین خدمت باربری، حمل و جابهجایی فیزیکی بار است؛ یعنی بارگیری در مبدا، انتقال با وسیله نقلیه مناسب و تخلیه بار در مقصد. اما در کنار حمل بار، سایر خدمات شرکتهای باربری چیست؟
۱- بستهبندی حرفهای
برخی شرکتهای باربری، خدمات بستهبندی ارائه میدهند. بستهبندی اصولی برای جلوگیری از آسیب دیدن کالا هنگام حمل، بهویژه برای کالاهای شکستنی، حساس و گرانقیمت ضروری است. این بستهبندی میتواند شامل پوشاندن مبلمان، استفاده از کارتن یا نایلون حبابدار برای لوازم شکستنی و محافظت از لوازم الکترونیکی باشد.
۲- حمل کالاهای خاص
حمل برخی بارها نیازمند تخصص، ابزار یا وسیله نقلیه ویژه است. این بارها میتوانند یکی از این موارد باشند:
- مواد شیمیایی خطرناک
- کالاهای یخچالی (فاسدشدنی)
- ماشینآلات سنگین
- محمولههای ترافیکی و بارهای فوق سنگین
- تجهیزات حساس
- حیوانات زنده
۳- خدمات لجستیکی
برخی شرکتها علاوه بر حمل بار، خدماتی مانند توزیع یا جمعآوری کالا، انبارداری و مدیریت سفارشها را نیز ارائه میکنند.
۴- بیمه بار
بیمه کردن بار، امنیت کالا را افزایش میدهد و در صورت بروز حادثه در فرایند حمل، تمام یا بخشی از خسارات وارده را جبران میکند. اغلب شرکتهای باربری، خدمت بیمه باربری را به مشتریان ارائه میدهند.
۵- درخواست حمل بار آنلاین
در سالهای اخیر، باربریهایی تاسیس شدهاند که در قالب پلتفرمهای آنلاین فعالیت میکنند. باربریهای آنلاین این امکان را به مشتریان میدهند تا ثبت درخواست حمل، رهگیری سفارش و تمام مراحل فرایند حملونقل بار را بهصورت غیرحضوری و با صرف کمترین زمان انجام دهند.
۶- مشاوره حمل بار
شرکتهای باربری معمولا مشتریان را در انتخاب بهترین روش حمل، انتخاب مناسبترین خودرو و برآورد هزینه و زمان تحویل راهنمایی میکنند.
انواع باربری
باربری را میتوان از جنبههای مختلف دستهبندی کرد.
۱- بر اساس مسیر حمل
- باربری درونشهری: حمل کالا در محدوده یک شهر.
- باربری بینشهری: حمل کالا بین شهرهای مختلف کشور.
- باربری بینالمللی: حمل کالا میان کشورهای مختلف.
۲- بر اساس شیوه حمل
- باربری جادهای: رایجترین روش حمل کالا در داخل ایران است و به وسیله وانت، کامیونت، کامیون و تریلی انجام میشود. از مزایای این روش حمل میتوان به دسترسی بالا، انعطافپذیری، هزینه مناسب و تحویل درب به درب اشاره کرد.
- باربری ریلی: انتقال کالا با قطار برای حمل برخی بارها گزینه مناسبی است. ایمنی بالا، ظرفیت حمل بارهای حجیم و هزینه کمتر در مسافتهای طولانی از مزایای حمل بار با قطار هستند.
- باربری دریایی: حمل کالا با کشتی و لنج در آبهای آزاد و گاهی در رودخانهها و دریاچههای بزرگ. این شیوه حمل برای واردات و صادرات، حمل کانتینر و جابهجایی بارهای حجیم مناسب است.
- باربری هوایی: بهوسیله هواپیما انجام میشود و مزیت آن سرعت و امنیت بالا است. با وجود هزینه زیاد، برای حمل کالاهای ارزشمند یا فاسدشدنی روشی مناسب است.
۳- بر اساس نوع بار
- باربری سبک
- باربری سنگین
- باربری فوق سنگین
- باربری صنعتی
- باربری ماشینآلات
- باربری کشاورزی
- باربری ساختمانی
- باربری یخچالی
- باربری مواد غذایی
- باربری سوخت و فرآوردههای نفتی
تفاوت باربری و اتوبار
بسیاری از افراد دو واژه باربری و اتوبار را به اشتباه به جای یکدیگر استفاده میکنند؛ این در حالی است که این دو در عمل تعاریف جداگانهای دارند و از نظر تخصصی تفاوتهایی میان آنها وجود دارد. اما تفاوت اتوبار و باربری چیست؟
باربری و اتوبار در زمینه جابهجایی بار فعالیت میکنند و ماهیت مشابهی دارند. با این وجود، شرکتهای اتوبار معمولا در جابهجایی اثاثیه منزل، مبلمان اداری و بارهای سبک تخصص دارند، اما باربری یک دستهبندی کلی است که به فعالیتهای مربوط به جابهجایی و حمل انواع بار اطلاق میشود. حملونقل کالا در اتوبار به وسیله انواع وانت و کامیونت انجام میشود، اما در باربری انواع وسایل نقلیه سبک و سنگین مورد استفاده قرار میگیرند. به عبارتی میتوان گفت که اتوبار یکی از انواع باربری است و زیرمجموعه آن محسوب میشود. مهمترین خدمات اتوبار عبارتاند از:
- اسبابکشی منزل
- جابهجایی دفتر کار
- بستهبندی اثاثیه
- حمل وسایل شکستنی
- اعزام کارگر برای بارگیری و تخلیه
آشنایی با اصطلاحات باربری
در این بخش توضیح میدهیم که معنی و کاربرد هر یک از اصطلاحات زیر در باربری چیست.
- بارنامه: سند رسمی حمل کالا که اطلاعات کامل محموله، فرستنده، گیرنده، راننده و وسیله نقلیه در آن ثبت میشود.
- مهار بار: ثابت کردن بار داخل خودرو با تسمه، زنجیر، طناب یا تجهیزات مخصوص برای جلوگیری از جابهجایی بار روی وسیله نقلیه.
- اعلام بار: ثبت و انتشار اطلاعات یک محموله برای پیدا کردن راننده و وسیله نقلیه مناسب.
- بار برگشتی: باری که راننده در مسیر بازگشت دریافت میکند تا بدون بار به مبدا بازنگردد.
- خرده بار: محمولههایی با حجم کم که همراه با بار سایر مشتریان حمل میشوند.
- بار دربستی: اختصاص کامل یک وسیله نقلیه به یک مشتری، حتی اگر ظرفیت خودرو بهطور کامل استفاده نشود.
- محموله ترافیکی: باری که ابعاد یا وزن آن از حد مجاز قانونی بیشتر است و حمل آن نیازمند مجوزهای ویژه است.
- تناژ: وزن محموله که معمولا بر حسب تن بیان میشود.
- باسکول: محل توزین خودرو و محموله برای کنترل وزن.
- حمل ترکیبی: انتقال کالا با استفاده از بیش از یک شیوه حمل، مانند ترکیب حمل جادهای و دریایی.
- زمان ترانزیت: مدت زمانی که از تحویل بار تا رسیدن آن به مقصد طول میکشد.
- تحویل درب به درب: خدمتی که در آن، بار از محل فرستنده دریافت و مستقیما به محل گیرنده تحویل داده میشود.
- پیشکرایه: هزینه حمل بار توسط فرستنده در مبدا پرداخت میشود.
- پسکرایه: هزینه حمل بار توسط گیرنده در مقصد پرداخت میشود.
- وزن حجمی: معیاری برای محاسبه هزینه حمل بار بر اساس فضای اشغالشده (حجم) به جای وزن واقعی بار است. شرکتهای باربری از این معیار استفاده میکنند تا مطمئن شوند هزینه حمل کالاهای سبک اما حجیم برایشان صرفه اقتصادی دارد.
اهمیت شرکتهای باربری
نقش باربری در زنجیره تامین
شرکتهای باربری یکی از مهمترین حلقههای زنجیره تامین هستند و وظیفه انتقال کالا میان تولیدکننده، انبار، توزیعکننده و مصرفکننده را بر عهده دارند. عملکرد سریع و منظم شرکتهای باربری باعث میشود مواد اولیه و محصولات در زمان مناسب به مقصد برسند و فرایند تولید و عرضه دچار اختلال نشود.
کاهش هزینهها و مدیریت زمان
شرکتهای باربری حرفهای با انتخاب مسیر مناسب، وسیله نقلیه مناسب و برنامهریزی دقیق، هزینههای حملونقل را برای صاحبان بار و کسبوکارها کاهش میدهند و از اتلاف زمان جلوگیری میکنند. این موضوع به کسبوکارها کمک میکند کالاهای خود را سریعتر و با هزینهای بهینه به مشتریان برسانند.
کاهش ریسک آسیب به کالا
شرکتهای باربری با بستهبندی مناسب، مهار صحیح بار، رانندگان مجرب و بیمه بار، احتمال آسیب دیدن یا از بین رفتن محموله را تا حد زیادی کاهش میدهند. این اقدامات بهویژه در حمل کالاهای حساس و ارزشمند اهمیت زیادی دارند.
فراهم کردن امکان تجارت
حملونقل کالا، پایه اصلی تجارت داخلی و بینالمللی است و بدون خدمات باربری، انتقال محصولات میان شهرها و کشورها امکانپذیر نخواهد بود. شرکتهای باربری با اتصال تولیدکنندگان، فروشندگان و خریداران به یکدیگر، در توسعه بازارها و رونق فعالیتهای اقتصادی نقش مهمی دارند.
جمعبندی
باربری تنها به جابهجایی کالا محدود نمیشود، بلکه مجموعهای از خدمات تخصصی است که نقش مهمی در زنجیره تامین، تجارت و فعالیتهای روزمره افراد و کسبوکارها ایفا میکند. آشنایی با خدمات باربری و انواع آن میتواند به شما در انتخاب بهترین شرکت باربری متناسب با نیازتان کمک کند. انتخاب یک شرکت باربری معتبر و حرفهای میتواند علاوه بر کاهش هزینهها و صرفهجویی در زمان، امنیت بیشتر محموله و تجربهای مطمئن از حملونقل را برای شما به همراه داشته باشد.
پرسشهای متداول
۱- بارنامه چه کاربردی دارد؟
بارنامه سند رسمی حمل کالا میباشد و برای بیمه کردن بار ضروری است. همچنین طبق قانون داشتن بارنامه برای حمل بار الزامی بوده و توسط پلیس راهور کنترل میگردد.
۲- چگونه یک شرکت باربری مناسب انتخاب کنیم؟
برای انتخاب شرکت باربری بهتر است به داشتن مجوزهای لازم، سابقه فعالیت، ارائه بیمه بار، کیفیت خدمات، تنوع ناوگان و رضایت مشتریان توجه کنید.
