وقتی کالایی را برای حمل به یک شرکت باربری یا راننده می‌سپارید، ممکن است هنگام صدور بارنامه مبلغی هم تحت عنوان بیمه از شما دریافت شود. اما پرداخت این مبلغ لزوما به این معنا نیست که خود کالای شما با یک بیمه باربری مستقل تحت پوشش قرار گرفته است. ممکن است بیمه‌ای که در این فرایند وجود دارد، بیمه مسئولیت مدنی متصدی حمل و نقل باشد. این دو بیمه از نظر موضوع، نحوه جبران خسارت و شرایط پرداخت تفاوت مهمی دارند. در ادامه این مطلب به بررسی تفاوت بیمه باربری و بیمه مسئولیت مدنی بار خواهیم پرداخت.
آنچه در این مقاله می‌خوانید
تفاوت بیمه باربری و بیمه مسئولیت مدنی بار
تفاوت این دو بیمه در موضوع بیمه است؛ در واقع در آن چیزی که بیمه می‌شود. در بیمه باربری، کالا بیمه می‌شود. صاحب کالا یا ذی‌نفع کالا برای محموله خود بیمه‌نامه تهیه می‌کند و شرکت بیمه متعهد می‌شود در صورت وقوع خطرات درج‌شده در بیمه‌نامه، خسارت واردشده به کالا را طبق شرایط قرارداد جبران کند.
در مقابل، در بیمه مسئولیت مدنی متصدیان حمل‌ونقل، موضوع بیمه خود کالا نیست. موضوع بیمه، مسئولیت قانونی متصدی حمل در قبال فرستنده یا صاحب کالا است. آیین‌نامه شماره ۳۹ شورای عالی بیمه نیز موضوع این بیمه را مسئولیت متصدی در برابر فقدان یا خسارت واردشده به کالاهایی می‌داند که طبق بارنامه و قانون، مسئولیت جبران آنها بر عهده متصدی قرار گرفته است.
بنابراین ممکن است یک محموله همزمان تحت تاثیر هر دو نوع پوشش قرار داشته باشد؛ یعنی صاحب کالا بیمه باربری داشته باشد و شرکت حمل نیز بیمه مسئولیت متصدی حمل و نقل داشته باشد. اما این دو بیمه جای یکدیگر را نمی‌گیرند و سازوکار پرداخت خسارت آنها یکسان نیست. تفاوت اصلی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:
- در بیمه باربری، محموله و خطرات بیمه‌شده محور قرارداد هستند.
- در بیمه مسئولیت، مسئولیت قانونی متصدی حمل محور قرارداد است.
- در بیمه باربری، لزوما لازم نیست تقصیر متصدی حمل اثبات شود؛ کافی است خسارت ناشی از خطر تحت پوشش باشد و مشمول استثنائات بیمه‌نامه نشود.
- در بیمه مسئولیت متصدی، ابتدا باید مشخص شود که متصدی طبق قانون و قرارداد حمل، مسئول جبران خسارت است.
- سقف تعهد، فرانشیز، استثنائات و خطرات تحت پوشش در هر دو نوع بیمه به شرایط همان بیمه‌نامه بستگی دارد.
این تفاوت در زمان دریافت خسارت بسیار اهمیت دارد. برای مثال، اگر کامیون در مسیر واژگون شود، در بیمه باربری ممکن است همین حادثه، در صورت قرار داشتن در پوشش بیمه‌نامه، مبنای بررسی خسارت باشد. اما در بیمه مسئولیت متصدی باید علاوه بر وقوع حادثه، مسئولیت متصدی در قبال صاحب کالا نیز در چارچوب قرارداد و مقررات مربوط بررسی شود.
بیمه باربری
در بیمه باربری، صاحب کالا معمولا بیمه‌گذار است. او هنگام تهیه بیمه‌نامه، مشخصات کالا، ارزش آن، مبدا و مقصد و نحوه حمل را اعلام می‌کند و در مقابل پرداخت حق بیمه، از شرکت بیمه پوشش دریافت می‌کند. در اینجا موضوع اصلی، ارزش مورد بیمه و خطراتی است که ممکن است در طول مسیر به آن آسیب بزند. بنابراین بیمه‌گذار باید هنگام صدور بیمه‌نامه مشخص کند چه کالایی، با چه ارزشی و در چه مسیری حمل می‌شود.
برای مثال فرض کنید یک فروشگاه قرار است لوازم خانگی به ارزش ۵۰۰ میلیون تومان از تهران به اصفهان ارسال کند. اگر برای این محموله بیمه باربری داخلی تهیه شود، مشخصات و ارزش کالا در بیمه‌نامه ثبت می‌شود. اگر در مسیر حادثه‌ای رخ دهد که در محدوده پوشش بیمه‌نامه باشد، شرکت بیمه بر اساس شرایط قرارداد میزان خسارت را بررسی می‌کند. نکته مهم این است که بیمه باربری به معنای پرداخت هر خسارتی که برای کالا اتفاق بیفتد نیست. شرکت بیمه فقط در برابر خطرات و شرایطی تعهد دارد که در بیمه‌نامه پوشش داده شده‌اند. به همین دلیل باید بین «بیمه بودن کالا» و «بیمه بودن همه خطرات کالا» تفاوت قائل شد. در بیمه‌های باربری داخلی، پوشش‌ها معمولا به خطرات اصلی و خطرات اضافی تقسیم می‌شوند و برخی خطرات اضافی با درخواست بیمه‌گذار و پرداخت حق بیمه بیشتر به بیمه‌نامه اضافه می‌شوند.
بیمه باربری چه خسارت‌هایی را پوشش می‌دهد؟
در بیمه باربری داخلی، خطرات اصلی معمولا شامل آتش‌سوزی و حوادث وسیله نقلیه مانند تصادف، تصادم، واژگونی و سقوط وسیله نقلیه است. در کنار این موارد، بسته به نوع بیمه‌نامه و توافق با شرکت بیمه می‌توان برخی خطرات اضافی را نیز پوشش داد. از جمله مواردی که در بیمه‌نامه‌های داخلی شرکت‌های بیمه دیده می‌شود می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- سرقت کلی محموله
- خسارت هنگام بارگیری و تخلیه
- پرت شدن محموله از روی وسیله حمل
- برخورد محموله با اجسام خارجی
- آب‌دیدگی یا برخی خسارت‌های ناشی از شرایط محیطی
- برخی خطرات طبیعی مانند سیل یا زلزله، در صورت پیش‌بینی در بیمه‌نامه
- خطرات ناشی از جنگ و حمله نظامی
بنابراین اگر صاحب بار کالایی شکستنی، حساس به رطوبت یا دارای احتمال بالای سرقت حمل می‌کند، نباید فقط به خطرات اصلی بیمه باربری اکتفا کند. از طرف دیگر، بعضی خسارت‌ها معمولا در شرایط بیمه‌نامه استثنا می‌شوند. عیب ذاتی کالا، کسری و فرسودگی عادی، بسته‌بندی نامناسب و برخی خسارت‌های ناشی از تاخیر از جمله مواردی هستند که در شرایط برخی بیمه‌نامه‌ها به عنوان استثنا دیده می‌شوند. این موضوع برای کالاهایی که ذاتا آسیب‌پذیر هستند اهمیت بیشتری دارد. مثلا اگر کالا به بسته‌بندی مناسب نیاز داشته باشد اما مشخص شود که بدون رعایت اصول بسته‌بندی ارسال شده، شرکت بیمه ممکن است خسارت کالا را نپردازد.
فرانشیز نیز باید جداگانه بررسی شود. فرانشیز بخشی از خسارت است که طبق شرایط بیمه‌نامه بر عهده بیمه‌گذار باقی می‌ماند. میزان آن برای همه بیمه‌نامه‌ها یکسان نیست و حتی نوع خسارت می‌تواند در مقدار فرانشیز موثر باشد. بنابراین بهتر است قبل از صدور بیمه‌نامه، فقط قیمت بیمه را نپرسید و میزان فرانشیز هر خطر را نیز بررسی کنید. یک نکته مهم دیگر، مدارک مورد نیاز برای خسارت است. بسته به شرکت بیمه و نوع حادثه، بارنامه، فاکتور یا سند ارزش کالا، گزارش مقامات انتظامی و گزارش کارشناسی می‌تواند برای بررسی خسارت، مورد نیاز باشد.
برای مطالعه بیشتر این مطلب را بخوانید: اصول صحیح بارگیری وانت و نیسان
بیمه باربری داخلی شامل چه محموله‌هایی می‌شود؟
بیمه باربری داخلی برای حمل کالاهایی است که مبدا و مقصد آنها در داخل کشور قرار دارد. به عبارت ساده، وقتی محموله از یک شهر ایران به شهر دیگری در داخل کشور حمل می‌شود، می‌توان برای آن از بیمه باربری داخلی استفاده کرد. از نظر نوع کالا، دامنه محموله‌های قابل بیمه گسترده است، اما همه کالاها شرایط یکسانی ندارند. ارزش کالا، میزان آسیب‌پذیری، روش بسته‌بندی، نوع وسیله حمل و مسیر می‌تواند در نرخ و شرایط بیمه موثر باشد.
برای مثال، حمل یک محموله کالای خشک و مقاوم با حمل شیشه، ظروف شکستنی، تجهیزات حساس یا کالاهای فاسدشدنی ریسک یکسانی ندارد. به همین دلیل ممکن است شرکت بیمه برای کالاهای خاص شرایط، نرخ یا محدودیت‌های متفاوتی در نظر بگیرد.
صاحب بار همچنین باید درباره کالاهای خاص یا پرریسک پیش از صدور بیمه‌نامه استعلام بگیرد. بعضی کالاها مانند مواد منفجره، پول، اسناد و اوراق بهادار، آثار هنری، عتیقه‌جات یا فلزات و سنگ‌های قیمتی ممکن است در برخی شرایط بیمه‌نامه‌ها استثنا شده باشند یا نیاز به شرایط ویژه داشته باشند. این فهرست بین شرکت‌ها و انواع بیمه‌نامه یکسان نیست و نباید بدون بررسی شرایط همان بیمه‌نامه به عنوان یک قاعده قطعی در نظر گرفته شود.
در زمان استعلام، بهتر است اطلاعاتی مثل نوع دقیق کالا، ارزش محموله، وزن یا تعداد، نوع وسیله نقلیه، مبدا، مقصد و نوع حمل را در اختیار بیمه‌گر قرار دهید. این اطلاعات به شرکت بیمه کمک می‌کند پوشش و نرخ متناسب با محموله را اعلام کند.
همچنین نباید بیمه باربری داخلی را با بیمه‌های باربری وارداتی و صادراتی یکسان دانست. بیمه‌های حمل بین‌المللی شرایط و کلوزهای مخصوص خود را دارند، در حالی که بیمه باربری داخلی تابع شرایط و مقررات مربوط به حمل داخل کشور است.
بیمه مسئولیت مدنی متصدی حمل و نقل
در بیمه مسئولیت مدنی متصدی حمل و نقل، موضوع بیمه خود محموله نیست. شرکت حمل و نقل، بیمه‌گذار است و مسئولیت قانونی او در برابر فرستنده یا صاحب کالا بیمه می‌شود. طبق قانون تجارت، متصدی حمل و نقل کسی است که در برابر دریافت اجرت، حمل کالا را به مقصد بر عهده می‌گیرد. در حمل جاده‌ای، این عنوان می‌تواند در عمل درباره شرکت یا موسسه حمل و نقلی که حمل را بر عهده گرفته و بارنامه صادر کرده است مطرح شود.
تعهد متصدی فقط رساندن خودرو به مقصد نیست. او کالا را از فرستنده تحویل می‌گیرد و متعهد به انجام حمل و تحویل آن در مقصد است. ماده ۳۸۶ قانون تجارت مقرر می‌کند که اگر کالا تلف یا گم شود، متصدی حمل و نقل مسئول قیمت آن است؛ مگر اینکه موارد مشخصی مانند عیب خود کالا، تقصیر فرستنده یا گیرنده یا حادثه‌ای که حتی یک متصدی مراقب نیز نمی‌توانسته از آن جلوگیری کند، اثبات شود. ماده ۳۸۸ نیز مسئولیت متصدی را نسبت به حوادث و تقصیرات واقع‌شده در مدت حمل مطرح می‌کند و این مسئولیت را حتی در شرایطی که متصدی، حمل را به حمل‌کننده دیگری واگذار کرده باشد، مورد توجه قرار می‌دهد. به همین دلیل، مسئولیت راننده در قبال خسارت بار را نباید دقیقا با مسئولیت متصدی حمل یکی دانست. ممکن است راننده وسیله حمل را هدایت کند، اما طرف قرارداد حمل و دارنده بارنامه یک شرکت یا موسسه حمل و نقل باشد. در چنین شرایطی، بررسی مسئولیت معمولا بر اساس رابطه قراردادی، بارنامه، قانون و شرایط بیمه‌نامه انجام می‌شود.
بارنامه در این میان اهمیت زیادی دارد. بارنامه مشخصات فرستنده و گیرنده، کالا، مبدا و مقصد و اطلاعات مربوط به حمل را ثبت می‌کند و در بیمه مسئولیت متصدی نیز ارتباط مستقیمی با حدود تعهدات بیمه‌گر دارد. آیین‌نامه شماره ۳۹ شورای عالی بیمه، مسئولیت مورد پوشش را به کالاهای موضوع بارنامه‌های صادرشده و مسئولیتی که طبق قانون بر عهده متصدی قرار می‌گیرد مرتبط کرده است.
در شرایط قراردادی این بیمه، حتی زمان شروع و پایان تعهد نیز می‌تواند اهمیت داشته باشد. در آیین‌نامه شماره ۳۹، تعهد بیمه‌گر نسبت به مسئولیت‌های ناشی از حوادث از زمان تحویل گرفتن محموله تا تحویل آن در مقصد مندرج در بارنامه تعریف شده است.
پس اگر اطلاعات بارنامه با کالای واقعی مطابقت نداشته باشد، حمل بدون بارنامه انجام شود یا حمل خارج از شرایط قرارداد صورت بگیرد، نباید فرض کرد بیمه حتما خسارت را پرداخت می‌کند.
خسارت های تحت پوشش بیمه مسئولیت متصدی حمل
خطرات تحت پوشش:
- آتش‌سوزی و انفجار
- تصادف و تصادم
- واژگونی خودرو
- برخورد با اجسام ثابت
نکته مهم: سقف تعهدات بیمه ثابت نیست و به شرایط بیمه‌نامه بستگی دارد.
پوشش بیمه مسئولیت متصدی حمل، برخلاف بیمه باربری، از خود حادثه شروع نمی‌شود؛ بلکه باید ابتدا مشخص شود که متصدی حمل در برابر صاحب کالا مسئول بوده است. برای مثال، اگر محموله در اثر حادثه‌ای از بین برود و طبق قانون و قرارداد، مسئولیت متصدی حمل احراز شود، بیمه‌نامه مسئولیت او می‌تواند در حدود تعهدات خود وارد فرایند جبران خسارت شود. در آیین‌نامه شماره ۳۹، موضوع بیمه شامل مسئولیت متصدی ناشی از فقدان یا خسارت کالا در محدوده مسئولیت قانونی اوست. همچنین برای خسارت‌های واردشده در هر حمل، سقف تعهد بیمه‌گر و امکان افزایش آن با شرایط مشخص پیش‌بینی شده است. بنابراین نباید یک مبلغ ثابت را به عنوان سقف تعهد تمام بیمه‌نامه‌های مسئولیت حمل و نقل در نظر گرفت.
خطرات درج‌شده در بیمه‌نامه‌های شرکت‌های بیمه نیز می‌تواند متفاوت باشد. مواردی مانند آتش‌سوزی، انفجار، تصادف، تصادم، واژگونی و برخورد با اجسام ثابت در برخی بیمه‌نامه‌های مسئولیت حمل دیده می‌شود.
در مورد سرقت باید دقت بیشتری داشت. سرقت به تنهایی عبارت دقیقی برای تشخیص پوشش بیمه نیست. باید مشخص شود سرقت کلی محموله، سرقت همراه با وسیله نقلیه یا مواردی مانند خیانت راننده در شرایط بیمه‌نامه چگونه تعریف شده است. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که بعضی بیمه‌نامه‌ها برای اعمال عمدی، خیانت در امانت، جعل اسناد یا اقدامات مجرمانه بیمه‌گذار، کارکنان یا نمایندگان او استثنائاتی دارند. بنابراین در صورت سرقت بار، صرف اینکه شرکت حمل بیمه مسئولیت داشته است، برای نتیجه‌گیری درباره پرداخت خسارت کافی نیست. همین مسئله درباره حوادث طبیعی نیز وجود دارد. در منابع و بیمه‌نامه‌های مختلف، فهرست خطرات و استثنائات یکسان نیست. بنابراین مثلا درباره صاعقه یا برخی حوادث طبیعی نمی‌توان بدون مشاهده شرایط همان بیمه‌نامه گفت که قطعا تحت پوشش هستند یا قطعا استثنا شده‌اند.
یکی دیگر از موارد مهم، سقف تعهد و فرانشیز است. ممکن است ارزش کالا بسیار بیشتر از سقف تعهد بیمه‌نامه متصدی باشد. در چنین شرایطی حتی اگر مسئولیت متصدی احراز شود، پرداخت بیمه‌گر لزوما معادل کل ارزش کالا نخواهد بود. برای صاحب بار، این یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های عملی بیمه مسئولیت و بیمه باربری است. بنابراین هنگام تحویل کالای باارزش باید پرسید:
- نوع بیمه چیست؟
- بیمه‌گذار چه کسی است؟
- سقف تعهد بیمه چقدر است؟
- ارزش محموله تا چه مبلغی تحت پوشش قرار دارد؟
- سرقت تحت پوشش هست یا خیر؟
- خسارت بارگیری و تخلیه چگونه است؟
- فرانشیز چقدر است؟
- بیمه‌نامه در تاریخ حمل معتبر است یا خیر؟
- شماره بارنامه و مشخصات محموله با اطلاعات بیمه‌شده مطابقت دارد یا خیر؟
این چند سوال می‌تواند در زمان خسارت از یک اختلاف طولانی جلوگیری کند.
صاحب بار کدام بیمه را برای حمل کالا انتخاب کند؟
صاحب بار معمولا نمی‌تواند بیمه مسئولیت مدنی متصدی حمل را به جای شرکت حمل خریداری کند. در این نوع بیمه، متصدی حمل‌ونقل بیمه‌گذار است و بیمه‌نامه برای پوشش مسئولیت او در برابر صاحبان کالا صادر می‌شود. در آیین‌نامه شماره ۳۹ شورای عالی بیمه نیز قرارداد بیمه بین شرکت بیمه و شرکت حمل‌ونقل داخلی به عنوان بیمه‌گذار تعریف شده و تعهدات بیمه‌گر به مسئولیت همان متصدی در قبال صاحبان کالا مربوط است.
متصدی حمل ممکن است از قبل بیمه مسئولیت داشته باشد و صاحب کالا باید بررسی کند که این پوشش برای حمل مورد نظر معتبر و کافی است یا خیر. سپس صاحب بار می‌تواند تصمیم بگیرد که به همین پوشش اکتفا کند یا برای محموله خود بیمه باربری جداگانه تهیه کند.
وجود بیمه مسئولیت متصدی حمل یک مزیت مهم است، اما نباید آن را معادل بیمه شدن کامل ارزش کالا دانست. این بیمه فقط در محدوده‌ای که متصدی طبق قانون و قرارداد حمل مسئول شناخته شود و شرایط بیمه‌نامه نیز آن مسئولیت را پوشش دهد، وارد فرایند جبران خسارت می‌شود.
برای مثال، اگر کالا در مسیر آسیب ببیند، صرف وقوع خسارت برای دریافت خسارت از بیمه مسئولیت کافی نیست. باید مشخص شود متصدی حمل طبق قانون و شرایط بارنامه مسئول این خسارت بوده و حادثه نیز خارج از استثنائات بیمه‌نامه نبوده است. آیین‌نامه شماره ۳۹ نیز پوشش را به خسارت‌هایی محدود می‌کند که متصدی بر اساس قانون تجارت و بارنامه‌های صادره مسئول جبران آنها شناخته شود.
از طرف دیگر، بیمه مسئولیت متصدی ممکن است سقف تعهد مشخصی داشته باشد. اگر ارزش محموله بیشتر از سقف تعهد بیمه‌نامه باشد، حتی در صورت احراز مسئولیت متصدی، نباید انتظار داشت شرکت بیمه لزوما کل ارزش کالا را پرداخت کند. در شرایط استاندارد آیین‌نامه شماره ۳۹ نیز برای هر حمل سقف تعهد مشخص شده و افزایش این سقف نیازمند درخواست و پرداخت حق بیمه اضافی است.
اگر صاحب کالا می‌خواهد برای خود محموله پوشش مستقیمی در برابر خطرات مشخص داشته باشد، می‌تواند بیمه باربری تهیه کند. در این حالت، موضوع بیمه خود کالا است و بررسی خسارت بر اساس شرایط بیمه‌نامه باربری انجام می‌شود؛ نه صرفا بر اساس اینکه آیا متصدی حمل مسئول حادثه شناخته می‌شود یا خیر.
این تفاوت در حمل کالاهای گران‌قیمت اهمیت بیشتری دارد. صاحب کالا می‌تواند هنگام خرید بیمه باربری بررسی کند که خطرهای مورد نظر، مانند تصادف، واژگونی، آتش‌سوزی یا در صورت امکان سرقت، در بیمه‌نامه او تحت پوشش قرار گرفته‌اند. البته خرید بیمه باربری نیز به معنای پرداخت خسارت در هر شرایطی نیست. نوع خطر، استثنائات، فرانشیز، ارزش مورد بیمه و سایر شرایط بیمه‌نامه باید بررسی شود. بنابراین مقایسه فقط بر اساس قیمت بیمه تصمیم درستی نیست.
پرسش‌های متداول
۱- اگر بار در حین حمل آسیب ببیند، چه کسی خسارت را پرداخت می‌کند؟
پاسخ به نوع بیمه و علت خسارت بستگی دارد. اگر صاحب کالا بیمه باربری داشته باشد و خسارت ناشی از یکی از خطرات تحت پوشش باشد، شرکت بیمه طبق شرایط بیمه‌نامه خسارت را بررسی می‌کند. اگر فقط بیمه مسئولیت متصدی وجود داشته باشد، ابتدا باید مسئولیت قانونی متصدی حمل احراز شود و سپس شرکت بیمه در حدود تعهدات بیمه‌نامه وارد فرایند جبران خسارت می‌شود.
۲- اگر بار در تصادف یا واژگونی آسیب ببیند چه می‌شود؟
تصادف و واژگونی وسیله نقلیه از خطرات اصلی بیمه باربری داخلی در بسیاری از بیمه‌نامه‌ها هستند. با این حال، باید شرایط همان بیمه‌نامه بررسی شود. در بیمه مسئولیت متصدی نیز علاوه بر وقوع حادثه، مسئولیت متصدی و سایر شرایط قرارداد بیمه اهمیت دارد.
۳- اگر کالا در مسیر مفقود یا سرقت شود چه کسی مسئول است؟
در صورت مفقود شدن یا تلف کالا، قانون تجارت برای متصدی حمل مسئولیت‌هایی در نظر گرفته است، اما برای تعیین مسئولیت نهایی باید شرایط حمل و موارد استثنا بررسی شود. ماده ۳۸۶ قانون تجارت نیز مواردی را برای مسئولیت متصدی و استثنائات آن مشخص کرده است. از طرف دیگر، پوشش سرقت در بیمه‌نامه نیز باید جداگانه بررسی شود. سرقت در همه بیمه‌نامه‌ها و با یک شرایط واحد تحت پوشش نیست و ممکن است نیاز به پوشش اضافی داشته باشد.
۴- اگر راننده یا متصدی حمل مقصر نباشد، خسارت چگونه بررسی می‌شود؟
اگر صاحب کالا بیمه باربری داشته باشد، پرداخت خسارت لزوما به اثبات تقصیر متصدی وابسته نیست؛ بلکه باید مشخص شود خسارت ناشی از خطر تحت پوشش بوده و مشمول استثنائات بیمه‌نامه نباشد. اما در بیمه مسئولیت متصدی، اساسا موضوع بیمه مسئولیت اوست. بنابراین باید مشخص شود طبق قانون و قرارداد حمل، متصدی مسئول جبران خسارت هست یا خیر. ماده ۳۸۶ قانون تجارت برای این موضوع قواعد مشخصی دارد و مواردی مانند عیب ذاتی کالا یا برخی حوادث غیرقابل پیشگیری را در نظر گرفته است.
۵- آیا بیمه بارنامه همان بیمه باربری است؟
خیر، این دو اصطلاح را نباید بدون بررسی یکی دانست. مبلغی که هنگام صدور بارنامه بابت بیمه دریافت می‌شود می‌تواند مربوط به پوشش مسئولیت متصدی حمل باشد و لزوما به معنای آن نیست که صاحب کالا یک بیمه باربری مستقل برای ارزش محموله خود خریداری کرده است. برای اطمینان، باید نوع بیمه، نام بیمه‌گذار، سقف تعهد، خطرات تحت پوشش و شرایط بیمه‌نامه را از شرکت حمل یا بیمه‌گر بپرسید.
۶- آیا صاحب بار باید جداگانه بیمه باربری تهیه کند؟
داشتن یا نداشتن بیمه باربری یک تصمیم وابسته به ارزش کالا، نوع محموله، مسیر حمل و میزان ریسکی است که صاحب بار می‌پذیرد. وجود بیمه مسئولیت برای متصدی حمل نیز به خودی خود به معنی پوشش کامل ارزش کالا نیست؛ چون مسئولیت متصدی، سقف تعهد بیمه‌گر، فرانشیز و استثنائات باید بررسی شود. به همین دلیل، برای محموله‌های باارزش یا حساس، بررسی مستقل پوشش بیمه باربری می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند.
۷- هزینه بیمه باربری چگونه محاسبه می‌شود؟
نرخ بیمه باربری به عواملی مانند ارزش کالا، نوع و میزان آسیب‌پذیری محموله، مسیر حمل، وسیله حمل و خطراتی که قرار است تحت پوشش قرار بگیرند بستگی دارد. برای مثال، پوشش خطرات اضافی مانند سرقت یا خسارت بارگیری و تخلیه می‌تواند حق بیمه را تغییر دهد. برای دریافت نرخ دقیق، بهتر است نوع کالا، ارزش، مبدا، مقصد و وسیله حمل را به شرکت بیمه اعلام کنید و علاوه بر حق بیمه، میزان فرانشیز و سقف تعهد را نیز بپرسید.
۸- برای حمل بار بین‌شهری چه پوشش بیمه‌ای باید بررسی شود؟
برای حمل بین‌شهری داخل ایران، ابتدا باید بررسی کنید که بیمه باربری داخلی چه خطراتی را برای محموله پوشش می‌دهد. تصادف، واژگونی و آتش‌سوزی معمولا در گروه خطرات اصلی قرار دارند و مواردی مانند سرقت کلی، بارگیری و تخلیه یا پرت شدن محموله می‌توانند به عنوان پوشش اضافی مطرح شوند. در کنار آن، اگر حمل توسط شرکت یا موسسه حمل و نقل انجام می‌شود، بهتر است درباره معتبر بودن بیمه مسئولیت متصدی، سقف تعهد آن و ارتباط پوشش با بارنامه نیز سوال کنید. برای کالاهای باارزش، نوع بیمه و حدود واقعی تعهد باید مشخص باشد.
