وقتی کالایی از انبار، فروشگاه یا محل تولید به مقصد دیگری ارسال می‌شود، اطلاعاتی مثل نوع کالا، تعداد، وزن، فرستنده، گیرنده و مشخصات حمل باید به شکلی ثبت شود. یکی از اسنادی که در این فرایند در بازار حمل‌ونقل ایران زیاد با آن مواجه می‌شویم، بیجک باربری است. ممکن است هنگام تحویل بار، خرید کالا یا مراجعه به باربری با اصطلاحاتی مثل بیجک، قبض باربری، رسید بار یا حواله مواجه شده باشید و حتی آن را با بارنامه یکی بدانید. این دو سند به هم شباهت‌هایی دارند، اما از نظر کاربرد و جایگاه در فرایند حمل یکسان نیستند. در این مطلب بررسی می‌کنیم بیجک باربری چیست، چه اطلاعاتی در آن ثبت می‌شود، چطور می‌توان آن را پیگیری کرد و مهم‌تر از همه، بیجک چه تفاوتی با بارنامه و بیجک گمرکی دارد.
آنچه در این مقاله می‌خوانید
- بیجک باربری چیست؟
- اطلاعات موجود در بیجک باربری
- مشخصات فرستنده و گیرنده
- مشخصات کالا
- اطلاعات مربوط به حمل
- مبلغ کرایه و هزینه‌های حمل
- شماره یا کد پیگیری
- امضا و تایید طرفین
- نمونه بیجک باربری
- مهم‌ترین کاربردهای بیجک باربری
- شناسایی و تطبیق محموله
- اثبات تحویل و دریافت کالا
- پیگیری محموله
- مدیریت انبار
- کمک به حل اختلاف
- کاربرد در حمل‌ونقل تجاری و بین‌شهری
- نحوه پیگیری بیجک باربری
- مزایای استفاده از بیجک باربری
- تفاوت بیجک باربری با بارنامه
- تفاوت بیجک باربری و بیجک گمرکی
- چند نکته مهم در نگهداری بیجک باربری
- جمع‌بندی
- پرسش‌های متداول
بیجک باربری چیست؟
بیجک باربری برگه یا سندی است که در فرایند جابه‌جایی کالا برای ثبت مشخصات بار و تحویل و دریافت آن استفاده می‌شود. این سند معمولا توسط باربری، شرکت حمل‌ونقل یا مجموعه‌ای که مسئول ثبت و تحویل بار است صادر می‌شود و در بازار با نام‌هایی مانند قبض باربری، رسید باربری، فاکتور یا حواله نیز شناخته می‌شود.
اما بیجک در باربری چیست؟ بیجک یک سند شناسایی و ثبت اطلاعات مربوط به یک محموله است که کمک می‌کند طرف‌های مختلف بدانند چه کالایی، از طرف چه کسی و برای چه مقصدی تحویل شده است. برای مثال، فرض کنید یک فروشگاه ۲۰ کارتن لوازم خانگی را برای مشتری خود در شهر دیگری ارسال می‌کند. مشخصات این کالاها، تعداد بسته‌ها، مقصد، نام گیرنده و اطلاعات حمل می‌تواند در بیجک ثبت شود. گیرنده هنگام تحویل بار می‌تواند تعداد و مشخصات کالا را با اطلاعات ثبت‌شده در برگه بیجک باربری مطابقت دهد. البته یک نکته بسیار مهم وجود دارد: بیجک باربری را نباید با بارنامه رسمی حمل جاده‌ای یکی دانست. در بازار ممکن است از بیجک به‌عنوان «رسید بار» یا حتی «بیجک بارنامه» نام برده شود، اما این اصطلاحات لزوما به معنای یکسان بودن جایگاه حقوقی دو سند نیستند. بارنامه رسمی سند اصلی حمل است و در فرایندهای رسمی، نظارتی و بیمه‌ای جایگاه متفاوتی دارد. به همین دلیل، اگر صاحب بار هستید، صرف داشتن یک بیجک را به معنای برخورداری از تمام حمایت‌های مربوط به بارنامه رسمی و بیمه حمل در نظر نگیرید.
اطلاعات موجود در بیجک باربری
شکل فرم بیجک باربری در شرکت‌ها و باربری‌های مختلف می‌تواند متفاوت باشد و یک قالب واحد برای همه بیجک‌ها وجود ندارد. با این حال، معمولا اطلاعات اصلی مربوط به بار و طرفین حمل در آن ثبت می‌شود.
-
مشخصات فرستنده و گیرنده
نام و نام خانوادگی یا نام شرکت فرستنده و گیرنده، آدرس، شماره تماس و در برخی موارد کد پستی از اطلاعات مهم بیجک است. در بارهای تجاری، درج دقیق این اطلاعات اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا اگر گیرنده یا آدرس مقصد اشتباه ثبت شده باشد، در زمان تحویل ممکن است مشکلاتی ایجاد شود.
-
مشخصات کالا
نوع کالا، تعداد بسته‌ها، وزن، ابعاد، نوع بسته‌بندی و در برخی موارد ارزش کالا از جمله اطلاعاتی است که می‌تواند در بیجک درج شود. این قسمت برای گیرنده اهمیت زیادی دارد. فرض کنید در بیجک نوشته شده «۲۰ کارتن» اما هنگام تحویل فقط ۱۸ کارتن دریافت می‌شود. همین اختلاف می‌تواند مبنایی برای بررسی موضوع میان فرستنده، گیرنده و شرکت حمل باشد.
-
اطلاعات مربوط به حمل
مبدا و مقصد، محل بارگیری، محل تخلیه، تاریخ تحویل بار و مشخصات وسیله نقلیه از دیگر اطلاعاتی است که ممکن است در بیجک ثبت شود. در بعضی فرم‌ها مشخصات راننده یا خودرو نیز درج می‌شود تا امکان شناسایی وسیله حمل ساده‌تر باشد.
-
مبلغ کرایه و هزینه‌های حمل
در صورت درج هزینه، مبلغ کرایه حمل و سایر هزینه‌های مرتبط نیز در بیجک ثبت می‌شود. وجود این اطلاعات می‌تواند به شفاف‌تر شدن توافق مالی کمک کند، هرچند ثبت مبلغ روی بیجک به‌تنهایی جایگزین اسناد و تشریفات رسمی حمل نیست.
-
شماره یا کد پیگیری
یکی از مهم‌ترین اطلاعات برای صاحب بار، شماره بیجک یا کد پیگیری است. در سیستم‌های مختلف این کد می‌تواند برای شناسایی محموله و بررسی وضعیت آن مورد استفاده قرار گیرد. در سامانه‌های دیجیتال نیز ممکن است بخشی از اطلاعات به شکل بارکد یا کد قابل اسکن ثبت شود. در چنین سیستم‌هایی اطلاعات قابل مشاهده برای کاربر می‌تواند با داده‌هایی که از طریق سامانه یا بارکد برای مجموعه حمل قابل دسترسی است، تفاوت داشته باشد.
-
امضا و تایید طرفین
در نسخه‌های کاغذی معمولا محل امضای تحویل‌دهنده، تحویل‌گیرنده یا نماینده باربری در نظر گرفته می‌شود. امضای گیرنده پس از تحویل کالا می‌تواند نشان دهد که بار در تاریخ مشخصی دریافت شده است؛ بنابراین بهتر است گیرنده پیش از امضا، مشخصات و تعداد کالا را بررسی کند.
نمونه بیجک باربری
نمونه بیجک باربری می‌تواند از نظر ظاهر، عنوان ستون‌ها و جزئیات با توجه به شرکت صادرکننده متفاوت باشد. بنابراین نباید انتظار داشت همه باربری‌ها دقیقا از یک فرم استفاده کنند.
با این حال، یک نمونه فرم بیجک باربری معمولا بخش‌هایی مانند مشخصات فرستنده و گیرنده، شرح کالا، تعداد و وزن، مبدا و مقصد، اطلاعات خودرو یا راننده، هزینه حمل، تاریخ و شماره پیگیری را در خود جای می‌دهد.
مهم‌ترین کاربردهای بیجک باربری
بیجک در باربری فقط یک برگه برای ثبت اطلاعات نیست و در بخش‌های مختلف فرایند حمل کاربرد دارد.
-
شناسایی و تطبیق محموله
یکی از مهم‌ترین کاربردهای بیجک این است که مشخص می‌کند چه کالایی قرار است تحویل شود. فرستنده اطلاعات کالا را ثبت می‌کند و گیرنده می‌تواند هنگام دریافت، آن را با محموله واقعی تطبیق دهد. این موضوع به‌خصوص در بارهای چندبسته‌ای اهمیت دارد. اگر یک فروشگاه چندین قلم کالا را هم‌زمان دریافت کند، بررسی تک‌تک اقلام بر اساس بیجک احتمال اشتباه در تحویل را کاهش می‌دهد.
-
اثبات تحویل و دریافت کالا
بیجک می‌تواند به‌عنوان رسید تحویل کالا مورد استفاده قرار گیرد. زمانی که گیرنده بار را دریافت و بیجک را تایید می‌کند، سابقه‌ای از تحویل محموله ایجاد می‌شود. البته اعتبار و ارزش اثباتی این سند در یک اختلاف حقوقی به شرایط، نحوه صدور و سایر مدارک موجود بستگی دارد و نباید آن را در همه موارد معادل یک سند رسمی حمل دانست.
-
پیگیری محموله
در صورتی که بیجک دارای شماره پیگیری و سامانه رهگیری باشد، صاحب بار می‌تواند از این شناسه برای بررسی وضعیت محموله استفاده کند. این قابلیت در سامانه‌های دیجیتال اهمیت بیشتری پیدا کرده است؛ زیرا اطلاعات حمل به جای اینکه فقط روی یک برگه باقی بماند، در یک سیستم قابل جست‌وجو و پیگیری ثبت می‌شود.
-
مدیریت انبار
بیجک برای انبارها نیز کاربرد دارد. مسئول انبار می‌تواند هنگام ورود یا خروج کالا، اطلاعات آن را با سند مربوط تطبیق دهد و از ثبت اشتباه تعداد یا نوع کالا جلوگیری کند.
-
کمک به حل اختلاف
اگر میان فرستنده و گیرنده درباره تعداد، نوع یا زمان تحویل کالا اختلافی ایجاد شود، بیجک می‌تواند یکی از مدارکی باشد که اطلاعات ثبت‌شده در زمان حمل را نشان می‌دهد. برای مثال، اگر در بیجک تعداد بسته‌ها ۵۰ عدد ثبت شده باشد اما گیرنده مدعی دریافت ۴۸ بسته باشد، این سند می‌تواند در کنار سایر مدارک برای بررسی موضوع مورد استفاده قرار گیرد.
-
کاربرد در حمل‌ونقل تجاری و بین‌شهری
در معاملات تجاری، وجود اسناد مربوط به کالا اهمیت زیادی دارد. بیجک می‌تواند در کنار سایر مدارک حمل و تجاری، سابقه‌ای از جابه‌جایی محموله ایجاد کند. با این حال، برای حمل‌های رسمی و بین‌شهری باید الزامات مربوط به بارنامه رسمی نیز رعایت شود و بیجک را نباید جایگزین آن دانست.
نحوه پیگیری بیجک باربری
روش پیگیری بیجک باربری به شرکت یا سامانه‌ای بستگی دارد که بیجک را صادر کرده است. در روش سنتی، معمولا باربری یک شماره یا کد در اختیار فرستنده قرار می‌دهد. صاحب بار می‌تواند با تماس با باربری یا مراجعه به سامانه همان شرکت، وضعیت محموله را استعلام کند. برخی شرکت‌ها نیز امکان استعلام با شماره بارنامه، شماره رسید یا بخشی از اطلاعات درج‌شده روی رسید را فراهم می‌کنند.
در سامانه‌های آنلاین، فرایند ساده‌تر است. معمولا باید شماره پیگیری یا کد رهگیری را در بخش مربوطه وارد کنید و در صورت نیاز اطلاعاتی مانند شهر مقصد را نیز انتخاب کنید. برای نمونه، سامانه «بیجک» امکان ثبت، انتشار و جست‌وجوی اطلاعات بار را به‌صورت آنلاین فراهم کرده است؛ البته این سامانه شرکت حمل‌ونقل یا صادرکننده بارنامه رسمی نیست و نباید آن را با مفهوم سنتی بیجک باربری اشتباه گرفت.
نکته مهم دیگر این است که اگر بار را مستقیما و به شکل سنتی به یک باربری تحویل داده باشید، لزوما نمی‌توانید رسید آن را در هر سامانه آنلاین دلخواه رهگیری کنید. برای رهگیری باید به همان شرکت یا سامانه‌ای مراجعه کنید که اطلاعات بار در آن ثبت شده است.
بنابراین، هنگام تحویل بار حتما این موارد را دریافت و نگهداری کنید:
- شماره بیجک یا رسید
- شماره بارنامه، در صورت صدور
- نام شرکت حمل‌ونقل
- شماره تماس باربری
- نام و مشخصات گیرنده
- تاریخ تحویل بار
- کد یا شماره پیگیری
همچنین برای استعلام، تا حد امکان از سامانه یا شماره تماس رسمی شرکت استفاده کنید.
مزایای استفاده از بیجک باربری
استفاده صحیح از بیجک می‌تواند مزایای مختلفی برای صاحب بار، گیرنده، راننده و باربری داشته باشد.
- ثبت دقیق اطلاعات: اطلاعات کالا و مقصد روی یک سند مشخص ثبت می‌شود و احتمال اشتباه در انتقال شفاهی اطلاعات کاهش پیدا می‌کند.
- شفافیت بیشتر: وجود مشخصات فرستنده، گیرنده و محموله باعث می‌شود طرفین تصویر روشن‌تری از بار داشته باشند.
- تطبیق بار در مقصد: گیرنده می‌تواند تعداد و مشخصات کالا را با اطلاعات بیجک مقایسه کند.
- امکان پیگیری: در صورت وجود کد رهگیری و سامانه مناسب، وضعیت بار راحت‌تر پیگیری می‌شود.
- کاهش اختلاف: وقتی اطلاعات بار، تعداد بسته‌ها و مقصد از ابتدا ثبت شده باشد، بررسی اختلافات احتمالی ساده‌تر می‌شود.
- مدیریت بهتر انبار: انباردار می‌تواند ورود و خروج کالا را براساس اطلاعات ثبت‌شده کنترل کند.
- ایجاد سابقه برای محموله: بیجک مانند یک شناسنامه عملیاتی برای بار عمل می‌کند و اطلاعات مربوط به یک محموله را کنار هم قرار می‌دهد.
برای بارهای خاص و سنگین نیز ثبت دقیق اطلاعات اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا کوچک‌ترین اشتباه در شرح کالا، وزن، ابعاد یا شرایط حمل می‌تواند باعث مشکل در انتخاب وسیله نقلیه یا برنامه‌ریزی حمل شود. البته مزایای بیجک نباید باعث شود آن را جایگزین بارنامه رسمی بدانیم. اگر حمل به بارنامه رسمی و پوشش بیمه‌ای نیاز دارد، باید این موارد از مسیر قانونی و توسط شرکت حمل‌ونقل مجاز انجام شود. بارنامه جاده‌ای داخلی در ساختار رسمی حمل‌ونقل کشور اطلاعاتی مانند مشخصات فرستنده، گیرنده، راننده، وسیله نقلیه، محموله، مبدا و مقصد را ثبت می‌کند و جایگاه آن با یک رسید یا بیجک عادی متفاوت است.
تفاوت بیجک باربری با بارنامه
بیجک و بارنامه هر دو می‌توانند اطلاعاتی درباره کالا و حمل آن داشته باشند، اما جایگاهشان یکی نیست. بیجک باربری بیشتر برای ثبت و شناسایی یک محموله، تحویل کالا، هماهنگی و پیگیری عملیاتی آن استفاده می‌شود. شکل و اطلاعات آن نیز ممکن است براساس شرکت یا باربری متفاوت باشد.
در مقابل، بارنامه سند رسمی حمل است که در چارچوب مقررات حمل‌ونقل جاده‌ای صادر می‌شود. بارنامه داخلی توسط شرکت‌ها و موسسات مجاز حمل‌ونقل صادر می‌شود و اطلاعات مشخصی درباره فرستنده، گیرنده، راننده، ناوگان، محموله، مبدا، مقصد و کرایه در آن ثبت می‌شود.
از نظر بیمه نیز نباید تصور کرد که داشتن هر نوع بیجک به‌خودی‌خود به معنی بیمه بودن بار است. در حمل رسمی، پوشش بیمه‌ای و مسئولیت متصدی حمل براساس اسناد و قراردادهای مربوط تعیین می‌شود و بیمه مسئولیت متصدیان حمل‌ونقل داخلی نیز در ارتباط با بارنامه‌های صادرشده تعریف شده است. به همین دلیل، اگر کالای ارزشمندی را برای حمل بین‌شهری تحویل می‌دهید، داشتن یک بارنامه رسمی و ثبت‌شده، در تضمین امنیت بار و احقاق حقوق شما اهمیت بیشتری دارد. بنابراین، اگر جایی اصطلاح «بیجک بارنامه» را شنیدید، بهتر است از صادرکننده بپرسید دقیقا منظورش کدام سند است. در بازار ممکن است این اصطلاح به شکل غیررسمی استفاده شود، اما برای تصمیم‌گیری درباره اعتبار حمل، باید نوع سند و مرجع صادرکننده آن مشخص باشد.
برای مطالعه بیشتر این مطلب را بخوانید: بیمه باربری
تفاوت بیجک باربری و بیجک گمرکی
شباهت اسمی این دو اصطلاح گاهی باعث سردرگمی می‌شود، اما بیجک باربری و بیجک گمرکی دو کاربرد متفاوت دارند. بیجک باربری مربوط به فرایند حمل و جابه‌جایی کالا است و معمولا اطلاعاتی مانند مشخصات بار، فرستنده، گیرنده، مبدا و مقصد را در خود دارد. اما بیجک گمرکی به فرایند ترخیص کالا ارتباط دارد. در فرایندهای گمرکی، پس از انجام مراحل لازم برای ترخیص، اسناد مربوط به خروج کالا از گمرک صادر و کنترل می‌شوند. در منابع تجاری ایران، بیجک گمرکی به‌عنوان سندی برای اجازه خروج کالا از انبار گمرکی پس از انجام تشریفات مربوط معرفی شده است.
پس تفاوت اصلی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:
- بیجک باربری = سند مرتبط با حمل و تحویل بار
- بیجک گمرکی = سند مرتبط با خروج و ترخیص کالا از گمرک
مرجع صدور این دو سند نیز متفاوت است. بیجک باربری در ارتباط با باربری یا شرکت حمل صادر می‌شود، اما بیجک گمرکی به فرایندهای گمرکی و مرجع دولتی مربوط است. در حمل کالاهای وارداتی، این اسناد ممکن است در کنار اسناد دیگری مانند قبض انبار، اظهارنامه، پروانه و بارنامه قرار بگیرند و نباید همه آنها را یک سند واحد تصور کرد.
چند نکته مهم در نگهداری بیجک باربری
اگر بیجک دریافت کرده‌اید، بهتر است آن را تا مدت مناسبی نگهداری کنید. یک توصیه رایج، نگهداری بیجک حداقل به مدت یک سال است؛ زیرا ممکن است بعدا درباره تحویل، تعداد کالا، خسارت یا مسائل مالی اختلافی ایجاد شود. چند نکته عملی را در نظر داشته باشید:
- اصل بیجک را نگه دارید. آن را در محلی امن قرار دهید و از قرار دادن آن در معرض رطوبت، نور شدید یا آسیب فیزیکی خودداری کنید.
- از آن نسخه پشتیبان تهیه کنید. اگر بیجک کاغذی است، از آن عکس واضح بگیرید یا اسکن کنید. بهتر است نسخه دیجیتال را در محلی جدا از نسخه اصلی نگه دارید.
- شماره پیگیری را جداگانه ذخیره کنید. حتی اگر تصویر بیجک را دارید، بهتر است شماره پیگیری را در تلفن همراه یا سیستم حسابداری خود نیز ثبت کنید.
- بیجک را همراه با اسناد مرتبط نگه دارید. فاکتور خرید، رسید تحویل، بارنامه، اطلاعات پرداخت کرایه و مکاتبات مربوط به محموله ممکن است بعدها برای اثبات موضوع مفید باشند.
- هنگام تحویل، بار را قبل از امضا بررسی کنید. تعداد بسته‌ها، نوع کالا و در صورت امکان وضعیت ظاهری محموله را با اطلاعات ثبت‌شده مطابقت دهید.
- اگر بین اطلاعات بیجک و بار واقعی مغایرت وجود دارد، بهتر است موضوع را قبل از امضای دریافت پیگیری کنید. برای مثال، اگر تعداد بسته‌ها کمتر از تعداد ثبت‌شده است یا کالای متفاوتی تحویل داده شده، موضوع را با فرستنده و مسئول باربری در میان بگذارید.
- برای کالاهای حساس یا گران‌قیمت نیز بهتر است وضعیت ظاهری بسته‌ها هنگام تحویل بررسی و در صورت مشاهده آسیب، موضوع همان زمان ثبت شود. عکس گرفتن از بسته‌بندی آسیب‌دیده نیز می‌تواند به مستندسازی موضوع کمک کند.
- نکته مهم دیگر این است که بیجک را به‌عنوان تنها مدرک حمل نگهداری نکنید. اگر حمل شما مشمول بارنامه رسمی است، نسخه بارنامه و مدارک بیمه را نیز دریافت و نگهداری کنید. بارنامه رسمی در بسیاری از فرایندهای نظارتی و مسئولیت حمل، سند مهم‌تری محسوب می‌شود.
جمع‌بندی
مهم‌ترین نکته این است که بیجک باربری را با بارنامه رسمی یکی ندانیم. بیجک بیشتر یک سند عملیاتی و تجاری برای ثبت و تحویل محموله است، در حالی که بارنامه رسمی جایگاه مشخصی در نظام حمل‌ونقل جاده‌ای دارد و برای موضوعاتی مانند ثبت رسمی حمل، کنترل‌های قانونی و مسائل بیمه‌ای اهمیت بیشتری دارد. در نهایت، اگر صاحب بار هستید، هنگام تحویل کالا فقط به گرفتن یک برگه اکتفا نکنید. مشخصات بار، شماره پیگیری، اطلاعات راننده و خودرو، بارنامه رسمی در صورت لزوم و وضعیت بیمه را بررسی کنید. اگر گیرنده بار هستید نیز پیش از امضای رسید، تعداد و مشخصات کالا را با سند تطبیق دهید. همین چند اقدام ساده می‌تواند از بسیاری از اختلافات و دردسرهای بعدی جلوگیری کند.
پرسش‌های متداول
۱- بیجک باربری همان بارنامه است؟
خیر. بیجک و بارنامه ممکن است اطلاعات مشابهی مانند مشخصات کالا، مبدا و مقصد داشته باشند، اما جایگاه یکسانی ندارند. بیجک معمولا برای ثبت، تحویل و شناسایی محموله استفاده می‌شود، در حالی که بارنامه رسمی سند اصلی حمل در چارچوب مقررات حمل‌ونقل جاده‌ای است.
۲- آیا با شماره بیجک می‌توان بار را رهگیری کرد؟
اگر بیجک مربوط به یک شرکت یا سامانه‌ای باشد که قابلیت رهگیری دارد، معمولا می‌توان با شماره یا کد پیگیری وضعیت محموله را بررسی کرد. روش دقیق رهگیری به صادرکننده بیجک بستگی دارد و بهتر است از سامانه یا کانال رسمی همان شرکت استفاده شود.
۳- آیا بیجک باربری شامل بیمه بار می‌شود؟
صرف داشتن بیجک به معنای بیمه بودن بار نیست. وضعیت پوشش بیمه‌ای باید براساس اسناد حمل، قرارداد و بیمه مربوط بررسی شود. در حمل رسمی، بارنامه و اسناد بیمه‌ای اهمیت ویژه‌ای دارند؛ بنابراین برای کالاهای باارزش، قبل از تحویل بار درباره نوع و میزان پوشش بیمه سوال کنید.
۴- اگر اطلاعات بیجک با بار واقعی مطابقت نداشته باشد چه کار کنیم؟
بهتر است قبل از امضای رسید و تأیید دریافت، موضوع را به فرستنده و مسئول باربری اطلاع دهید. تعداد بسته‌ها، نوع کالا و وضعیت ظاهری بار را بررسی کنید و در صورت وجود مغایرت یا آسیب، موضوع را مستند کنید. بی‌توجهی به این اختلافات در زمان تحویل می‌تواند پیگیری بعدی را دشوارتر کند.
۵- بیجک گمرکی چه تفاوتی با بیجک باربری دارد؟
بیجک باربری به ثبت و تحویل محموله در فرایند حمل مربوط است، اما بیجک گمرکی به فرایند ترخیص و خروج کالا از محدوده گمرکی ارتباط دارد. به همین دلیل مرجع صدور و کاربرد این دو سند نیز متفاوت است.
